Piyasanın dilini merak edenler için açık bir köşe. Buradaki bilgiler ne satılık ne de reklam — 12 yılın ve binlerce grafiğin süzülmüş özeti.
Finansın içindeyim, 12 yıldır. Bu süre zarfında rakamların sadece rakam olmadığını öğrendim — her fiyat hareketi arkasında bir psikoloji, bir beklenti, bir his var.
Teknik analiz benim için araçtan öte bir dil. Grafikleri okurken piyasanın nabzını tutmaya, fiyat hareketinin arkasındaki psikolojiyi anlamaya çalışıyorum. Bu sayfayı birikimi bir yerde tutmak için kurdum — arayanın bulacağı bir yer.
Spor ve teknolojiyi de hayatımın tam ortasına koyuyorum. Disiplin her alanda aynı şeyi gerektiriyor: tutarlılık, sabır ve doğru strateji.
Bu sayfa biraz da onlar için. Belki bir gün okurlar.
12 yıllık bankacı. Kariyer detaylarını gizli tutmayı tercih ederim — ama piyasalar hakkında saatlerce konuşabilirim.
Yıllar içinde biriken gözlemler ve piyasa dersleri. Buradaki hiçbir şey yatırım tavsiyesi değil — sadece bir analistin kendi sesiyle tuttuğu notlar. Uygulama kendi sorumluluğunuzdadır.
Japon mum grafiği, belirli bir zaman diliminde fiyatın 4 kritik noktasını tek bir görsel öğede gösterir: Açılış (Open), Kapanış (Close), En Yüksek (High), En Düşük (Low). 18. yüzyılda Japon pirinç tüccarı Munehisa Homma tarafından geliştirilen bu sistem, Steve Nison aracılığıyla 1991'de Batı'ya tanıtıldı.
Mum gövdesi açılış-kapanış arasındaki farkı, fitiller ise o seansın uç noktalarını gösterir. Yeşil/beyaz gövde = kapanış açılışın üstünde (yükseliş). Kırmızı/siyah gövde = kapanış açılışın altında (düşüş).
Zaman dilimi seçimi kritiktir: 1 dakikalık mum o dakikayı, 1 günlük mum o günün tüm savaşını özetler. Uzun zaman dilimi mumları daha güvenilir sinyal üretir.
Doji: Açılış ve kapanış neredeyse aynı seviyede — piyasada güç dengesi eşit, karar anı yakın. Uzun fitilleri varsa "Long-Legged Doji"; yalnızca üst fitili varsa "Gravestone Doji" (mezar taşı) — her biri farklı mesajlar taşır.
Çekiç (Hammer): Kısa gövde + uzun alt fitil. Alt fitil, gövdenin en az 2 katı olmalı. Düşüş trendinin sonunda alıcıların güçlü müdahalesini gösterir — seans içinde sert düşen fiyatı toparlamışlar. Yükseliş trendinde aynı yapı "Asılı Adam"dır.
Shooting Star (Yıldız Kayması): Kısa gövde + uzun üst fitil. Yükseliş trendinin sonunda. Seans içinde fiyat yüksekte satışa maruz kaldı ve geri geldi — zayıflık işareti.
Yutan (Engulfing): İki mumlu yapı. İkinci mumun gövdesi birincinin gövdesini tamamen yutar. Bullish Engulfing (düşüş sonrası yeşil yutar): güçlü alım. Bearish Engulfing (yükseliş sonrası kırmızı yutar): güçlü satış. Hacimle desteklenirse çok güvenilir.
Marubozu: Fitilsiz tam gövde — alıcılar ya da satıcılar o seansı baştan sona mutlak hâkimiyetle kapattı. Güçlü trend başlangıcının işareti.
Fiyatın tekrar tekrar döndüğü seviyelere destek, yükselirken tekrar takıldığı seviyelere direnç denir. Bu seviyelerin gücü, kaç kez test edildiğine ve ne kadar süre tutunduğuna bağlıdır.
Rol Değişimi (Role Reversal): Kırılan bir direnç seviyesi artık destek olarak çalışır — fiyat geri döndüğünde bu seviyeden alım güçlenir. Tersi de geçerli: kırılan destek, yeniden test edildiğinde direnç olur. Bu kavram piyasanın kolektif hafızasını yansıtır.
Bölge Mantığı: Destek ve direnç bir çizgi değil, bir bölgedir. Fiyat bu bölgeye girdiğinde tepki aramalı; kesin kırılışı beklemeden önceden hazır olunmalı. 5-10 puanlık tolerans normal.
Psikolojik Seviyeler: 100, 500, 1000 gibi yuvarlak sayılar güçlü destek/direnç oluşturur. Büyük kurumlar bu seviyeleri referans alır, bu da kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşür.
Yükseliş trendi (Uptrend): Her dip bir öncekinden yüksek, her zirve bir öncekinden yüksek. HH (Higher High) + HL (Higher Low) yapısı. Alım fırsatları düşüşlerde aranır.
Düşüş trendi (Downtrend): Her zirve bir öncekinden düşük, her dip bir öncekinden düşük. LH (Lower High) + LL (Lower Low) yapısı. Satış fırsatları yükselişlerde aranır.
Dow Teorisi — 3 Trend Katmanı: Her piyasanın eş zamanlı üç trend katmanı vardır. Birincil trend (aylar-yıllar): ana yön. İkincil trend (haftalar): birincile karşı düzeltmeler, genellikle %33–66 geri çekilme. Minör trend (günler): ikincil trendin dalgalanmaları. Büyük para birincil trende göre pozisyon alır.
Trend Kanalı: Trend çizgisine paralel çizilen kanal, fiyatın hareket aralığını tanımlar. Kanal tavanı satış, tabanı alım bölgesidir. Kanalı kıran bir hareket güçlü trend ivmesi sinyalidir.
Fibonacci dizisi (0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21…) doğanın matematiksel dilidir. Piyasalarda fiyat hareketlerinin bu oranlarla uyum göstermesi, sayısız araştırmayla belgelenmiştir. Geri çekilme seviyeleri, mevcut trendin ne kadarını geri vereceğini gösterir.
Kritik Geri Çekilme Seviyeleri:
Fibonacci Uzantıları (Extensions): Trendin geri çekilme sonrası nereye kadar devam edeceğini gösterir. %127.2, %161.8 ve %261.8 seviyeleri hedef olarak kullanılır. %161.8 özellikle Elliott 3. dalga hedefi olarak çok sık karşılaşılır.
Uygulama: Fibonacci çizerken mutlaka bir swing high ile swing low arasına çizin. Geri çekilme seviyeleri tek başına değil, destek/direnç ve indikatör sinyalleriyle birlikte anlam kazanır.
Hacim, piyasadaki katılımcı sayısının ve ilginin ölçüsüdür. Fiyat hareketinin "gerçekliğini" doğrular ya da reddeder. Hacim olmadan fiyat, boşlukta hareket eden bir gölgedir.
Yükseliş + Yüksek Hacim: Güçlü alım baskısı var, trend sağlıklı ve sürdürülebilir. Kurumsal para girişinin işareti.
Yükseliş + Düşük Hacim: Zayıf momentum, katılım yetersiz. "Retail rally" — bireysel yatırımcı coşkusu ama kurumsal destek yok. Tersine dönüş riski yüksek.
Kırılış + Düşük Hacim: Fakeout (sahte kırılış) ihtimali çok yüksek. Hacim olmadan kırılışa inanma.
OBV (On Balance Volume): Hacmi kümülatif olarak izler. Fiyat yatay giderken OBV yükseliyorsa birikim yapılıyor demektir — fiyat yakında yukarı çıkabilir. Bu divergence (uyumsuzluk) erken sinyal üretir.
VWAP (Volume Weighted Average Price): Hacimle ağırlıklandırılmış ortalama fiyat. Kurumsal işlemlerin referans noktasıdır. Fiyat VWAP'ın üstündeyse alıcılar baskın, altındaysa satıcılar.
Belirli bir dönemdeki kapanış fiyatlarının ortalamasını alarak gürültüyü filtreler. SMA her güne eşit ağırlık verir; EMA son fiyatlara daha fazla ağırlık vererek daha hızlı tepki üretir. Aktif traderlar hız için EMA'yı, yatırımcılar güvenilirlik için SMA'yı tercih eder.
Yaygın kombinasyonlar: 9/21 EMA (kısa vade), 20/50 SMA (orta vade), 50/200 SMA (kurumsal referans, uzun vade).
AL (Altın Kesişim): 50 günlük MA, 200 günlük MA'yı yukarı keser — uzun vadeli boğa sinyali.
SAT (Ölüm Kesişimi): 50 günlük MA, 200 günlük MA'yı aşağı keser.
Dinamik D/D: Fiyat EMA(20)'nin üstündeyse destek, altındaysa direnç olarak kullanılır.
J. Welles Wilder (1978) tarafından geliştirilen RSI, 0-100 arasında değer alır. Son n dönemdeki kazanç ve kayıpların oranını ölçerek fiyatın aşırı alım veya aşırı satım bölgesinde olup olmadığını gösterir. Varsayılan periyot 14'tür. Hızlı piyasalar için 7-9, yavaş piyasalar için 21 kullanılabilir.
AL: RSI 30 altında aşırı satımdan döner; 50'yi yukarı kesiyor ise momentum güçleniyor.
SAT: RSI 70 üstünde döner; 50'yi aşağı kesiyor ise satış baskısı artar.
Bearish Divergence: Fiyat yeni zirve, RSI yapmıyor → güçlü zayıflık işareti.
Bullish Divergence: Fiyat yeni dip, RSI yapmıyor → güç birikimi.
Gerald Appel tarafından geliştirilen MACD, EMA(12) ile EMA(26) arasındaki farkı ölçer. Hem trendin yönünü hem momentum ivmesini tek bir göstergede sunar. Histogram, MACD çizgisi ile sinyal çizgisi arasındaki farkı göstererek momentumun hızını ortaya koyar.
AL: MACD sinyal çizgisini yukarı keser + histogram sıfırın üstüne çıkar + sıfır çizgisine yakın.
SAT: MACD sinyal çizgisini aşağı keser + histogram eksi bölgeye girer.
Divergence: Fiyat yeni zirve, MACD yapmıyor → güçlü tersine dönüş işareti.
Not: MACD gecikmeli bir göstergedir — tek başına değil, onay aracı olarak kullanın.
John Bollinger (1980'ler) tarafından geliştirilen bu sistem, orta bant (20 günlük MA) etrafında ±2 standart sapma çizgisi çizer. İstatistiksel olarak fiyatın %95'i bu bantların içinde kalır. Bantlar volatilite arttıkça genişler, azaldıkça daralır.
Squeeze (Sıkışma): Bantların tarihi minimuma yaklaştığı dönem. Büyük hareket yaklaşıyor, yön bilinmiyor — diğer göstergelerle yön belirleyin.
AL: Alt banda değip dönerken + RSI 30 altında.
SAT: Üst banttan dönerken + RSI 70 üstünde.
Bant Yürüyüşü: Güçlü trendlerde fiyat bant boyunca kayabilir — dönüş bekleme.
Goichi Hosoda (1930-1960) tarafından geliştirilen bu Japon sistemi, tek başına trend, momentum, destek ve direnç gösteren kapsamlı bir yapıdır. Beş bileşeni farklı zaman dilimlerindeki denge noktalarını hesaplar. "Bir bakışta piyasanın tamamını gör" felsefesine dayanır.
Kumo (Bulut): Yeşil = yükseliş eğilimi, Kırmızı = düşüş. Bulut kalınlığı D/D gücünü gösterir.
Güçlü AL (TK Koshi): Fiyat bulut üstünde + Tenkan Kijun'u yukarı keser + Chikou önceki fiyatın üstünde + bulut yeşil.
Not: Yalnızca trendi olan piyasalarda güçlüdür; yatay piyasada sinyal üretmez.
George Lane (1950'ler) tarafından geliştirilen osilatör, kapanışın belirli dönemdeki fiyat aralığına göre konumunu yüzde olarak ölçer. "Fiyat yükselirken kapanışlar zirveye yaklaşır, düşerken dibe" prensibine dayanır. RSI'dan daha duyarlı ve hızlıdır.
AL: %K, 20 altında %D'yi yukarı keser → alım momentumu başlıyor.
SAT: %K, 80 üstünde %D'yi aşağı keser → satış baskısı geliyor.
Avantajı: Yan seyreden (ranging) piyasalarda RSI'dan daha etkili sinyal üretir.
Dezavantajı: Güçlü trendlerde çok fazla yanlış sinyal verebilir — trendde dikkatli kullanın.
Formasyonlar, fiyatın grafikte bıraktığı tekrarlayan geometrik izlerdir. Her formasyon bir piyasa psikolojisi hikayesi anlatır — alıcılar ile satıcılar arasındaki güç savaşının görsel kaydı. Tanındığında güçlü tahmin araçlarına dönüşür.
Teknik analizin en ikonik trend dönüş formasyonu. Sol omuz → Baş → Sağ omuz sırasıyla oluşur. Baş en yüksek zirveyi oluşturur; sağ omuz sol omuzla yaklaşık aynı seviyede kalır. Sağ omuzun daha düşük olması zayıflamanın daha belirgin olduğunu ve formasyonun daha güçlü olduğunu gösterir.
Hacim profili kritiktir: Sol omuzda normal hacim, baş zirvesinde yüksek hacim, sağ omuzda belirgin şekilde düşük hacim — bu sıralama alıcı enerjisinin tükendiğini belgeler.
Sinyal: Boyun kırılışı + yüksek hacim. Kırılışın ardından fiyat boyun çizgisine döner (retest) — bu giriş için ikinci şanstır. Hedef: baş ile boyun mesafesi kadar.
DÜŞÜŞ — TREND DÖNÜŞGüçlü bir yükseliş trendinin ardından fiyat aynı direnç bölgesini iki kez test eder ama geçemez. İki tepe arası genellikle 2-6 hafta — çok kısa aralıklı çift tepeler daha az güvenilirdir. İkinci tepede hacim birinciye kıyasla belirgin düşmeli; bu alıcı enerjisinin tükendiğini gösterir. Zirvelerde uzun fitilli ret mumları güçlü direnç işaretidir.
Kırılış onayı: İki tepe arası dip noktasının (boyun çizgisi) altında güçlü kapanış. Kırılışın ardından fiyat boyun çizgisine döner (retest) — bu geç kalanlar için ikinci giriş fırsatıdır. Hedef: tepe–boyun mesafesi aşağı.
DÜŞÜŞ — TREND DÖNÜŞUzun bir düşüş trendinin ardından fiyatın aynı destek bölgesinden iki kez güçlü dönüş yapması. "W" harfini andırır. İkinci dip çoğunlukla birinciden biraz daha aşağıdadır — bu son satıcıların piyasayı terk etmesi (kapitülasyon) ve birikimin başlamasını gösterir. İkinci dipten çıkışta artan hacim, güçlü alım baskısının kanıtıdır.
Boyun kırılışı: İki dip arası en yüksek noktanın üstünde güçlü kapanış formasyonu tamamlar. Retest boyun çizgisi üstünde tutunursa ideal giriş. İki dip arasındaki mesafe %1-3 sapma kabul edilebilir. Hedef: dip–boyun mesafesi yukarı.
YÜKSELİŞ — TREND DÖNÜŞKonsolidasyon dönemlerinde fiyatın giderek daralan bir aralıkta sıkışmasıdır. Her iki trend çizgisi en az 2-3 kez dokunulmuş olmalı — aksi hâlde geçerli bir üçgen sayılmaz. Kırılış genellikle üçgenin %50-75'inde ve hacim patlamasıyla gelir.
Simetrik: Alçalan tepeler + yükselen dipler. Güç dengesi eşit — kırılış yönü trendi belirler, önceki trende devam ihtimali daha yüksek. Yükselen: Yatay üst direnç + yükselen dipler — alıcılar her seferinde daha yüksekten alıyor, bullish. Alçalan: Alçalan tepeler + yatay alt destek — satıcılar baskısı artıyor, bearish.
Apeks (birleşme noktası) geçildikten sonra oluşan hareketler güvenilirliğini yitirir. Yüksek hacimli kırılışlar %80+ doğruluk taşır.
DEVAM / TREND DÖNÜŞGüçlü ve hızlı bir fiyat hareketinin (bayrak direği) ardından gelen dar, hafif karşı yönlü konsolidasyon. Piyasa nefes alıyor ama trend bitmiyor. Bayrak: paralel kanal içinde 3-5 dalgalı hareket. Flama: küçük simetrik üçgen şeklinde konsolidasyon.
Hacim profili zorunlu: Bayrak direğinde patlama hacmi → bayrak içinde kademeli azalan hacim → kırılışta yeniden artan hacim. Bu üçlü profil olmadan formasyon güvenilirliğini yitirir.
Hedef = bayrak direği uzunluğu kırılış noktasından ölçülür. Zaman kısıtı: bayrak fazı 1-3 haftayı aşmamalı.
TREND DEVAMYükselen Kama (Bearish): Her iki trend çizgisi de yukarı yönelimli ama birbirine yaklaşıyor. Tepeler yükseliyor ama azalan ivmeyle; hacim kama boyunca düşüyor. Alıcılar giderek güçlerini yitiriyor. Yükseliş trendi içinde oluşursa trend dönüşü; düşüş trendindeyse yalnızca düzeltme sonudur.
Alçalan Kama (Bullish): Her iki çizgi aşağı ama yaklaşıyor — satıcı baskısı azalıyor. Düşüş trendinin sonunda en güçlü alım formasyonlarından biridir. Her iki versiyonda da her trend çizgisi en az 2-3 kez dokunulmuş olmalı.
Kama kırılışları ani ve güçlü gelir. Kırılış sonrası retest (geri dönüş) genellikle ideal giriş noktasıdır.
TREND DÖNÜŞ İŞARETİTeknik analiz sizi doğru yöne bakar; risk yönetimi sizi hayatta tutar. Binlerce analistin başarısız olmasının tek sebebi: analiz doğru ama risk yönetimi yok.
Her pozisyona girmeden önce iki şeyi bilmek zorundasınız: ne kadar kayıp kabul edebilirsiniz, ve çıkış noktanız neresi? Bunlar içeri girmeden önce belirlenir.
Tek bir işlemde ne kadar risk alınacağı, uzun vadeli başarının en kritik değişkeni. Profesyoneller genellikle hesabın %1-2'sinden fazlasını tek işlemde riske atmaz.
R/R, bir işlemin potansiyel kâr ile potansiyel zarar arasındaki oranıdır. Bu oran, teknik analiziniz ne kadar doğru olursa olsun, uzun vadede kârlı olmanın matematiksel şartını belirler. Çoğu trader analiz üzerine yoğunlaşırken R/R'yi ihmal eder — oysa bu, başarının temeli.
* R = Riskin 1 birim karşılığı. Tablodaki değer 10 işlem sonrası net kümülatif sonuçtur.
Piyasanın en güçlü düşmanı içinizdedir. FOMO ve panik satışı yılların birikimini bir günde silebilir.
Tek bir indikatör asla yeterli değildir. Güvenilir strateji, birden fazla araçtan gelen sinyallerin çakıştığı noktalara girer.
50 günlük MA, 200 günlük MA'yı yukarı kesiyor → Golden Cross — kurumsal yatırımcıların uzun vadeli alım sinyali.
Tersi → Death Cross — uzun vadeli düşüş baskısına işaret eder. Gecikmeli sinyal; günlük/haftalık grafiklerde değerlendirin.
Fiyat yeni zirve yaparken RSI yapmıyor → Bearish Divergence — yükseliş gücü tükeniyor.
Fiyat yeni dip yaparken RSI yapmıyor → Bullish Divergence — düşüş gücü zayıflıyor.
Divergence + Fibonacci %61.8 çakışması → çok güçlü sinyal.
Büyük TZ (Aylık/Haftalık) → Genel trend yönü.
Orta TZ (Günlük) → Setup'ı doğrula.
Küçük TZ (4S/1S) → Kesin giriş noktası.
Üç dilim aynı yönü gösteriyorsa işleme girin; "confluence" güvenilirliği artırır.
Yüksek olasılıklı giriş için dört sinyalin aynı anda çakışmasını bekleyin:
① RSI aşırı satımda ② Fibonacci %61.8 seviyesi ③ Hacim toplanması ④ Doji/Hammer mumu
Dört sinyal bir arada → en güçlü setup. Tek sinyal asla yeterli değil.
Uzun sıkışma sonrası kırılış güçlü hareket getirir. Kırılışı takip eden "retest" ideal giriş noktasıdır.
Gerçek kırılış: Yüksek hacim + gövdeli kapanış + sert hareket.
Sahte kırılış (Fakeout): Düşük hacim + geri dönüş — tuzak.
12 yılda defalarca doğrulandı.
Bu konular öğrenmesi en uzun süren ama doğru çalışıldığında en güçlü sonuç veren analiz sistemleridir. Sabır ve pratik şart.
Quasimodo (QM), "Over and Under" olarak da bilinen, price action bazlı bir trend dönüş formasyonudur. Adını Victor Hugo'nun Kambur Quasimodo karakterinden alır — yapının grafiğe yansıması asimetrik ve çarpık görünür, tıpkı karakterin kamburluğu gibi.
QM'nin özü şudur: piyasada mevcut trendi kıran bir yapısal kırılma (BOS — Break of Structure) oluşur. Ardından fiyat, kırılmadan önce oluşturduğu son önemli seviyeye (Sol Omuz) geri döner. İşte bu geri dönüş noktası, QM Seviyesi (QML) adını alır ve yüksek olasılıklı giriş bölgesidir.
OBS'den kritik farkı: OBS'de giriş boyun çizgisinin kırılmasından sonra gelir. QM'de giriş, boyun kırılmadan önce — sol omuz retest edildiğinde — gerçekleşir. Bu çok daha iyi bir Risk/Ödül oranı sağlar.
Bearish QM yükseliş trendinin sonunda oluşur ve aşağı dönüşü işaret eder. Yapı 5 adımda incelenir:
Onay için: QML'de bearish mum (Doji, Shooting Star, Bearish Engulfing) + hacim düşüşü. Fibonacci %78.6 ile çakışıyorsa sinyal çok güçlü.
Stop: Baş seviyesinin (HH) hafif üstü.
Hedef: BOS noktası ve altındaki destek seviyeleri.
Sol Omuz seviyesi (QML) fiyata direnç görevi görür. Fiyat bu seviyeye döndüğünde, BOS sırasında yakalanan satıcılar yeniden devreye girerek aşağı baskı oluşturur.
Düşüş trendinin sonunda oluşur. Bearish QM'nin tam aynasıdır:
Stop-Loss: Son LL (Baş) seviyesinin biraz altına. Hedef: BOS öncesindeki LH seviyeleri. Fibonacci %78.6 veya %61.8 ile örtüşen QML çok daha güçlüdür.
Agresif Giriş: Fiyat QML seviyesine ulaştığı anda limit emirle giriş. Riski yüksek ama R/R oranı en iyi bu yöntemde.
Konservatif Giriş: QML'de bir PA sinyali (Doji, Pin Bar, Engulfing) oluşmasını bekle, ardından bir sonraki mumda giriş yap. Daha az hatalı sinyal, biraz daha küçük R/R.
Çakışma (Confluence): QML seviyesi aynı zamanda şunlardan biriyle örtüşüyorsa sinyal çok güçlenir:
İkisi de trend dönüş formasyonlarıdır ve benzer görünür. Ancak aralarında işlem açısından hayati farklar vardır:
Önemli: Quasimodo zaman zaman OBS gibi görünür ama değildir. Asimetrik yapısı, BOS zorunluluğu ve sol omuz retestindeki giriş — bunlar QM'yi özelleştirir ve daha değerli kılar.
Zaman dilimleri: QM fraktaldir — M15'ten Monthly'ye kadar her grafikte geçerlidir. Ancak yüksek zaman dilimleri (4H, Daily, Weekly) çok daha güvenilir sinyaller üretir.
H.M. Gartley (1935) tarafından keşfedilen, Scott Carney tarafından sistemize edilen teori: piyasalar kaotik değil, belirli Fibonacci oranlarında tekrar eden geometrik yapılar oluşturur.
Her harmonik yapının 5 noktası vardır: X–A–B–C–D. D noktası "Potansiyel Dönüş Bölgesi" (PRZ)'dir — giriş yapılan yer burası.
Gartley: AB = XA'nın %61.8'i · CD = XA'nın %78.6'sı. En sık görülen, "mükemmel" harmonik yapı.
Kelebek: AB = XA'nın %78.6'sı · CD = XA'nın %161.8'i. D noktası X'in ötesine taşar — derin ama çok güçlü dönüş.
PRZ'de dönüş mumunu + RSI divergence'ı bekle. Stop D'nin ötesine.
Yengeç (Crab): CD = XA'nın %161.8–224'ü. En derin yapı. D noktası çok uzakta — R/R oranı çok yüksek olabilir.
Yarasa (Bat): AB = XA'nın %38.2–50'si · D = XA'nın %88.6'sı. Daha sık görülür, güvenilir. %88.6 Fibonacci seviyesi kritik.
Harmonikleri doğrulamak için PRZ'de mutlaka PA ve hacim onayı bekle.
Hiçbir indikatör kullanmadan yalnızca fiyatın ham hareketiyle analiz. "Fiyat her şeyi fiyatlar." İndikatörler gecikmeli; fiyatın kendisi anlık gerçektir.
PA analistleri yalnızca şunlara bakar: mum yapısı, destek-direnç, trend yapısı ve hacim. Grafik ne kadar sadeyse sinyal o kadar temiz okunur.
Güçlü PA sinyali: Büyük gövdeli mum + kilit D/D seviyesi + yüksek hacim bir arada.
Market Structure (Piyasa Yapısı): HH+HL = yükseliş · LH+LL = düşüş. BOS (Break of Structure) = trend değişiminin ilk sinyali.
Order Block (OB): Büyük oyuncuların son alım/satım yaptığı bölge. Güçlü bir hareketten önceki son karşı yönlü mum. Fiyat buraya döndüğünde tepki verir.
FVG — Fair Value Gap: Üç mumun ortasında fiyatın "atladığı" boşluk. Fiyat çoğunlukla bu boşluğu doldurmaya döner.
Ralph Nelson Elliott (1938): piyasalar kitlesel insan psikolojisinin yansımasıdır ve bu sebeple belirli dalga kalıplarında hareket eder. Fibonacci oranlarıyla iç içe geçmiş bu teori, teknik analizin en kapsamlı sistemidir.
Temel yapı: 5 itici dalga (trendle) + 3 düzeltici dalga (karşı yön). Tam döngü = 8 dalga.
Hiçbir zaman çiğnenmez:
En karlı bölüm: 3. dalga. 2. dalga tamamlandığında girmek temel stratejidir.
Zorluk: Dalga sayımı tartışmalıdır — iki analist aynı grafiği farklı okuyabilir. Bu yüzden Elliott, diğer araçlarla birlikte kullanılmalıdır.
Teknik analizi doğru uygulayabilmek için önce piyasaları tanımak gerekir. Her piyasanın kendine özgü karakteri, katılımcıları ve işleyişi vardır. Doğru piyasa, doğru strateji kadar önemlidir.
BIST100: Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 100 şirketi kapsar. Türkiye ekonomisinin ve hisse senedi piyasasının genel barometresidir. Sabah 10:00'da açılır, öğle 12:00-12:30 arası kapalıdır, öğleden sonra 18:00'da kapanır (CET). Tatil günleri işlem yapılmaz.
BIST30: BIST100 içindeki en likit ve en büyük piyasa değerine sahip 30 hisseden oluşur. Vadeli işlem ve opsiyon piyasasında (VİOP) referans endeks olarak kullanılır. Kurumsal yatırımcılar ve yabancılar ağırlıklı olarak bu endeksi takip eder.
Karakteri: Yüksek volatilite, döviz kuruna yüksek duyarlılık. TL/USD paritesi BIST'i doğrudan etkiler. Dikkat: Yabancı çıkışları ani ve sert düşüşlere yol açabilir. Hacim saatleri: işlem günü ortasında (11:00–12:00) ve kapanışa yakın (17:30–18:00) hacim artar.
BIST Banka Endeksi (XBANK): Türkiye'nin en işlem gören sektörü. Garanti, Akbank, İşbank, Yapı Kredi, Halkbank gibi devlerin yoğunlaştığı alan. Faiz kararlarına ve dövize son derece duyarlı.
Sanayi (XUSIN): İmalat sektörü hisseleri. THYAO (Türk Hava Yolları), EREGL (Ereğli Demir Çelik) gibi ihracatçı şirketler içerir. TL'nin değer kaybından görece az etkilenir.
Diğer önemli endeksler: XGIDA (gıda), XTEKS (tekstil), XELKT (elektrik), XKMYA (kimya), XINŞA (inşaat).
Pratik Not: Yabancı yatırımcı oranı (şeffaflık endeksleri ile takip edilir) düştüğünde BIST kırılganlaşır. FED kararları ve global risk iştahı da doğrudan etkiler.
Kripto piyasası 7/24, 365 gün işlem görür — borsa kapanışı yoktur. Bu hem fırsat hem de risk demektir; gece yarısı bile büyük hareketler olabilir. Merkeziyetsiz yapısı nedeniyle tek bir düzenleyici otorite bulunmaz.
Market Cap (Piyasa Değeri): Tüm kripto para birimlerinin toplam değeri. 2024 itibarıyla ~2.5 Trilyon USD. Bitcoin tek başına toplam piyasa değerinin yaklaşık %50-55'ini oluşturur (Bitcoin Dominance). Bu oran yükseldiğinde Bitcoin güçleniyor, düştüğünde altcoinler öne çıkıyor demektir.
2009'da Satoshi Nakamoto tarafından oluşturulan ilk kripto para. Maksimum arz 21 milyon BTC ile sınırlıdır — bu kıtlık konsepti Bitcoin'i "dijital altın" olarak konumlandırır.
Halving (Yarılanma): Her ~4 yılda bir madenci ödülleri yarıya düşer. Bu arz azalması tarihsel olarak büyük boğa piyasalarına yol açmıştır (2012, 2016, 2020, 2024). Bitcoin tüm kripto piyasasının nabzıdır — BTC düşerken altcoinler genellikle daha sert düşer.
Ethereum (ETH): Akıllı sözleşme platformu. DeFi (merkeziyetsiz finans), NFT ve Web3 uygulamalarının büyük çoğunluğu Ethereum üzerinde çalışır. 2022'de Proof of Work'ten Proof of Stake'e geçişle ("The Merge") enerji tüketimi %99+ azaldı.
Altcoinler: Bitcoin ve Ethereum dışındaki tüm kriptolar. Large cap: BNB, SOL, XRP, ADA gibi köklü projeler — nispeten stabil. Mid cap: Daha yüksek risk/ödül. Small/Micro cap: Aşırı volatil, manipülasyona açık, araştırmaksızın girilmemeli.
S&P 500: ABD'nin en büyük 500 şirketini kapsayan endeks. Küresel borsa hareketlerinin lider göstergesidir — S&P 500 düştüğünde dünya borsaları genellikle eş zamanlı düşer. Apple, Microsoft, NVIDIA, Amazon, Google bu endekste en büyük ağırlığa sahip.
NASDAQ 100: Ağırlıklı olarak teknoloji şirketlerinden oluşur. S&P 500'e kıyasla daha yüksek volatilite. Faiz artışlarında en sert tepkiyi veren endeks; yüksek faiz ortamı growth hisselerini baskılar.
Dow Jones (DJIA): 30 büyük sanayi şirketinin endeksi. En eski Amerikan borsası göstergesi; artık sembolik ağırlığı yüksek, S&P 500 daha kapsamlı kabul edilir.
DAX 40 (Almanya): Avrupa'nın en önemli endeksi. Volkswagen, BASF, Siemens, SAP gibi global sanayi ve teknoloji devleri. Avrupa ekonomisinin nabzı.
FTSE 100 (İngiltere): Londra Borsası'ndaki en büyük 100 şirket. Petrol (Shell, BP), madencilik ve finans ağırlıklı yapı. GBP/USD paritesiyle yüksek korelasyon.
Nikkei 225 (Japonya): Asya'nın öncü endeksi. Toyota, Sony, SoftBank gibi devleri barındırır. JPY (Japon Yeni) değeriyle ters korelasyon — yen zayıflayınca ihracatçı hisseler güçlenir.
Hang Seng (Hong Kong) / Shanghai Composite (Çin): Çin ekonomisi ve jeopolitik gelişmelere son derece duyarlı. Küresel emtia fiyatlarını dolaylı etkiler.
Seans örtüşmeleri kritiktir: Tokyo + Londra (08:00–09:00 GMT) ve Londra + New York (13:30–16:00 GMT) seans örtüşmelerinde hacim ve volatilite zirve yapar.
Forex (Foreign Exchange), dünya genelinde dövizlerin alınıp satıldığı piyasadır. Günlük işlem hacmi yaklaşık 7.5 Trilyon USD — dünyanın en büyük ve en likit finansal piyasası. Borsaların aksine merkezi bir yapısı yoktur; bankalar, aracı kurumlar ve bireysel yatırımcılar tezgah üstü (OTC) piyasada işlem yapar.
Forex piyasası Pazartesi Sideny açılışıyla başlar, Cuma New York kapanışıyla biter — haftanın 5 günü 24 saat açıktır. Bu süre içinde üst üste binen 4 büyük seans vardır: Sydney → Tokyo → Londra → New York.
Pip: Fiyat hareketinin en küçük birimi. Çoğu paritede 4. ondalık basamak (0.0001). EUR/USD 1.0850'den 1.0851'e çıkarsa 1 pip hareket etti. JPY çiftlerinde 2. ondalık basamak (0.01).
Spread: Alış ve satış fiyatı arasındaki fark. Aracı kurumun geliridir. Londra-NY seans örtüşmesinde spread daralır (likidite artar), hafta sonu ve ekonomik veriler öncesinde genişler.
Lot: İşlem büyüklüğü birimi. 1 standart lot = 100.000 birim, 1 mini lot = 10.000 birim, 1 mikro lot = 1.000 birim. Kaldıraçla küçük sermayeyle büyük pozisyonlar açılabilir — ancak bu çift yönlü keskin bir kılıçtır.
Kaldıraç: 1:100 kaldıraç = 1.000 USD ile 100.000 USD'lik pozisyon. 1 pip hareket ~10 USD kazanç/kayıp. Kaldıraç R/R ve risk yönetimi hesaplamalarını doğrudan etkiler.
USD içeren ve en likit olan 7 çift: EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF, AUD/USD, NZD/USD, USD/CAD. Spread'ler en düşük, likidite en yüksek bu grubun paritelerindedir.
EUR/USD: Dünyanın en işlem gören pariteleri. Avrupa ve ABD ekonomisinin karşılaştırması. ECB ve FED kararları doğrudan etkiler.
Cross Pariteler: USD içermeyen çiftler. EUR/GBP, EUR/JPY, GBP/JPY gibi. "Kablo" olarak bilinen GBP/JPY son derece volatil ve hızlıdır — dikkatli yaklaşım gerektirir.
Egzotik Pariteler: USD/TRY, USD/ZAR, USD/BRL gibi gelişmekte olan ülke paraları içerir. Spread'ler geniş, volatilite yüksek, likidite düşük. Siyasi risk faktörü büyüktür.
Faiz Kararları: Merkez bankası faiz kararları (FED, ECB, BOJ, BOE) en güçlü kısa vadeli catalyst. Faiz artışı o ülkenin parasını güçlendirir.
Ekonomik Veriler: NFP (ABD tarım dışı istihdam), CPI (enflasyon), GDP, PMI açıklamaları. Bu veriler yayınlandığında spread genişler ve sert anlık hareketler olur — bu anlarda pozisyon tutmak yüksek risk taşır.
Risk İştahı: Global belirsizlik arttığında güvenli liman paraları (USD, JPY, CHF) güçlenir. Risk iştahı arttığında AUD, NZD gibi yüksek getirili paralar öne çıkar.
Futbol, basketbol ve e-spor — sahada da ekranda da aynı rekabet hissi. Takım sporlarının stratejik boyutu beni her zaman analitik düşünmeye itiyor. Kazanmak kadar, doğru oynamak da önemli.
Fintech, yapay zeka, blockchain — teknolojinin finansı nasıl dönüştürdüğünü yakından takip ediyorum. Yeni araçlar hem işimi hem kişisel gelişimimi besliyor.
7 ve 3 yaşında iki kızım var. Onların büyüdüğünü izlemek, tüm hedeflerin önüne geçiyor. Hayatın en güzel kısmı bu.
Piyasalar veya herhangi bir konu hakkında fikir alışverişi için buradayım.